| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Antoni Alster (Nachuim Alster) |
| Pseudonimy | Antek, Hans, Komar, Sierpień, Sterowski, Tracz, Wit |
| Urodzenie | 4 lutego 1903, Rzeszów |
| Zgon | 29 września 1968, Warszawa |
| Zawód / role | Działacz komunistyczny, oficer polityczny, urzędnik państwowy |
| Funkcje i afiliacje | |
| Partie | KPP, PPR, PZPR |
| Stanowiska | kierownik Wydziału Organizacyjnego KC PZPR, wiceminister MSW, wiceminister gospodarki komunalnej, poseł KRN i Sejmu |
| Rodzina i pochówek | |
| Żona | Leokadia z d. Bilska (1910–1996) |
| Pochówek | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, kwatera 32A-3-6 |
Antoni Alster był aktywnym członkiem polskiego ruchu komunistycznego od lat 20. XX wieku. Przez kolejne dekady pełnił funkcje partyjne i państwowe, był też oficerem politycznym jednostek polskich formowanych w ZSRR podczas II wojny światowej.
Jak wyglądały początki jego działalności politycznej?
Urodził się w rodzinie żydowskiej jako syn Mojżesza i Elki Dwojry Alsterów. Po nauce rysunku i grafiki pracował jako kreślarz i drukarz, a następnie zatrudnił się jako palacz w kopalni "Wanda", gdzie nawiązał kontakt z komórką Komunistycznej Partii Polski. Wstąpił do KPP i pełnił funkcje sekretarza Komitetu Miejskiego w Rzeszowie oraz sekretarza Komitetów Okręgowych w kilku miastach, m.in. w Krakowie, Płocku i Łodzi.
Co robił podczas wojny?
Po agresji III Rzeszy został aresztowany wcześniej za działalność komunistyczną i trafiał do więzień. Po rozpoczęciu wojny sowiecko‑niemieckiej znalazł się na terenie okupacji radzieckiej, pracował w fabryce i działał w związkach zawodowych. Po ewakuacji trafił na Kaukaz, a następnie do szkół partyjnych; w formowanych w ZSRR polskich jednostkach wojskowych pracował jako oficer oświatowy, a później jako oficer polityczny.
Jaką rolę pełnił w administracji powojennej?
W styczniu 1945 kierował Pomorską Grupą Operacyjną PPR i organizował struktury władz na Pomorzu. Pełnił funkcje I sekretarza Pomorskiego Komitetu Wojewódzkiego PPR oraz zasiadał w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Bydgoszczy. W kolejnych latach przeszedł do pracy w centrali partii jako zastępca, a następnie kierownik Wydziału Organizacyjnego KC PZPR.
Od 1947 zasiadał w Sejmie Ustawodawczym, a potem w Sejmie PRL I kadencji. W latach 1954–1956 był I zastępcą przewodniczącego Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego przy Radzie Ministrów. W grudniu 1956 powołano go na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych; nadzorował Departament III oraz Biuro Ewidencji Operacyjnej.
Dlaczego opuścił MSW i czym zajmował się później?
Wewnątrz PZPR należał do frakcji określanej jako puławianie. W rywalizacji o wpływy w resorcie bezpieczeństwa przegrał z Mieczysławem Moczarem i odszedł z MSW w 1962. Następnie pełnił funkcję wiceministra gospodarki komunalnej w latach 1962–1967. W 1968 przeszedł na rentę i zmarł tego samego roku w Warszawie.
Jak wyglądała jego działalność artystyczna?
Alster był utalentowanym grafikiem i posługiwał się głównie techniką drzeworytu oraz linorytu. W 1926 jego prace przyjęto na wystawę jesienną w warszawskiej Zachęcie. Po około czterdziestoletniej przerwie powrócił do grafiki w 1962 i rozwijał własną technikę nazwaną termografią.
Tematyka jego prac obejmowała pracę ludzką, wątki wojenne i zagłady oraz wydarzenia współczesne, jak sceny z Wietnamu. Grafiki Alstera eksponowano na dziewięciu wystawach indywidualnych i licznych ekspozycjach zbiorowych. Prace znalazły się w zbiorach muzealnych, m.in. we Włocławku, Bydgoszczy i Grudziądzu.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Antoni Alster otrzymał kilka państwowych odznaczeń, w tym:
- Order Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie)
- Order Krzyża Grunwaldu II klasy
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
- Odznaka "Budowniczego Wrocławia" (1966)
- Złota odznaka Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej i Przemysłu Terenowego (1966)
Pochowany jest na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, kwatera 32A-3-6.