Poniedziałek, 16 listopada Imieniny: Małgorzata, Edmund, Gertruda
Teraz Poniedziałek, 16 listopada 2026
Znani z miasta

Antoni Alster — działacz komunistyczny i urzędnik państwowy

• Redakcja rzeszowzbliska.pl • 4 min czytania

Antoni Alster
Fot. unknown-anonymous · „Antoni Alster” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Antoni Alster (ur. 4 lutego 1903 w Rzeszowie, zm. 29 września 1968 w Warszawie) był polskim działaczem komunistycznym, oficerem politycznym w armii i wysokim funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa PRL.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoAntoni Alster (Nachuim Alster)
PseudonimyAntek, Hans, Komar, Sierpień, Sterowski, Tracz, Wit
Urodzenie4 lutego 1903, Rzeszów
Zgon29 września 1968, Warszawa
Zawód / roleDziałacz komunistyczny, oficer polityczny, urzędnik państwowy
Funkcje i afiliacje
PartieKPP, PPR, PZPR
Stanowiskakierownik Wydziału Organizacyjnego KC PZPR, wiceminister MSW, wiceminister gospodarki komunalnej, poseł KRN i Sejmu
Rodzina i pochówek
ŻonaLeokadia z d. Bilska (1910–1996)
PochówekCmentarz Wojskowy na Powązkach, kwatera 32A-3-6

Antoni Alster był aktywnym członkiem polskiego ruchu komunistycznego od lat 20. XX wieku. Przez kolejne dekady pełnił funkcje partyjne i państwowe, był też oficerem politycznym jednostek polskich formowanych w ZSRR podczas II wojny światowej.

Jak wyglądały początki jego działalności politycznej?

Urodził się w rodzinie żydowskiej jako syn Mojżesza i Elki Dwojry Alsterów. Po nauce rysunku i grafiki pracował jako kreślarz i drukarz, a następnie zatrudnił się jako palacz w kopalni "Wanda", gdzie nawiązał kontakt z komórką Komunistycznej Partii Polski. Wstąpił do KPP i pełnił funkcje sekretarza Komitetu Miejskiego w Rzeszowie oraz sekretarza Komitetów Okręgowych w kilku miastach, m.in. w Krakowie, Płocku i Łodzi.

Co robił podczas wojny?

Po agresji III Rzeszy został aresztowany wcześniej za działalność komunistyczną i trafiał do więzień. Po rozpoczęciu wojny sowiecko‑niemieckiej znalazł się na terenie okupacji radzieckiej, pracował w fabryce i działał w związkach zawodowych. Po ewakuacji trafił na Kaukaz, a następnie do szkół partyjnych; w formowanych w ZSRR polskich jednostkach wojskowych pracował jako oficer oświatowy, a później jako oficer polityczny.

Jaką rolę pełnił w administracji powojennej?

W styczniu 1945 kierował Pomorską Grupą Operacyjną PPR i organizował struktury władz na Pomorzu. Pełnił funkcje I sekretarza Pomorskiego Komitetu Wojewódzkiego PPR oraz zasiadał w Wojewódzkiej Radzie Narodowej w Bydgoszczy. W kolejnych latach przeszedł do pracy w centrali partii jako zastępca, a następnie kierownik Wydziału Organizacyjnego KC PZPR.

Od 1947 zasiadał w Sejmie Ustawodawczym, a potem w Sejmie PRL I kadencji. W latach 1954–1956 był I zastępcą przewodniczącego Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego przy Radzie Ministrów. W grudniu 1956 powołano go na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych; nadzorował Departament III oraz Biuro Ewidencji Operacyjnej.

Dlaczego opuścił MSW i czym zajmował się później?

Wewnątrz PZPR należał do frakcji określanej jako puławianie. W rywalizacji o wpływy w resorcie bezpieczeństwa przegrał z Mieczysławem Moczarem i odszedł z MSW w 1962. Następnie pełnił funkcję wiceministra gospodarki komunalnej w latach 1962–1967. W 1968 przeszedł na rentę i zmarł tego samego roku w Warszawie.

Jak wyglądała jego działalność artystyczna?

Alster był utalentowanym grafikiem i posługiwał się głównie techniką drzeworytu oraz linorytu. W 1926 jego prace przyjęto na wystawę jesienną w warszawskiej Zachęcie. Po około czterdziestoletniej przerwie powrócił do grafiki w 1962 i rozwijał własną technikę nazwaną termografią.

Tematyka jego prac obejmowała pracę ludzką, wątki wojenne i zagłady oraz wydarzenia współczesne, jak sceny z Wietnamu. Grafiki Alstera eksponowano na dziewięciu wystawach indywidualnych i licznych ekspozycjach zbiorowych. Prace znalazły się w zbiorach muzealnych, m.in. we Włocławku, Bydgoszczy i Grudziądzu.

Jakie odznaczenia otrzymał?

Antoni Alster otrzymał kilka państwowych odznaczeń, w tym:

  • Order Sztandaru Pracy I klasy (dwukrotnie)
  • Order Krzyża Grunwaldu II klasy
  • Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
  • Odznaka "Budowniczego Wrocławia" (1966)
  • Złota odznaka Związku Zawodowego Pracowników Gospodarki Komunalnej i Przemysłu Terenowego (1966)

Pochowany jest na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach, kwatera 32A-3-6.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Antoni Alster?
Urodził się 4 lutego 1903 roku w Rzeszowie.
W jakich partiach politycznych działał?
Był członkiem Komunistycznej Partii Polski (KPP), Polskiej Partii Robotniczej (PPR) oraz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR).
Jakie funkcje państwowe pełnił po wojnie?
Pełnił m.in. funkcje I sekretarza Pomorskiego KW PPR, kierownika Wydziału Organizacyjnego KC PZPR, podsekretarza stanu w MSW oraz wiceministra gospodarki komunalnej.
Gdzie znajdują się prace graficzne Antoniego Alstera?
Grafiki Alstera znajdują się m.in. w Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, w Muzeum Okręgowym im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy oraz w Muzeum im. ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Redakcja rzeszowzbliska.pl

Zespół redakcyjny portalu rzeszowzbliska.pl. Piszemy o tym, co dzieje się w Rzeszowie i okolicy.

Czytaj również